Un conto que non o foi

A ditadura franquista, trouxo o a supresión do xogo, e trastornos a moitos xogadores que non tendo outras afeccións de mais proveito, non vían cousa que matalas horas que lles sobraban, nos célebres casinos ou nas tabernas, que entón había, entre o taberneiro da esquina de As Fraguiñas, Manolo Xurreiras, o crego, e algún mais que non ven o caso, todos eles orelleiros de boa cepa, e non se resignaban a deixar en paz, o xogo prohibido. Menos aínda o Manolo do Xurreiras na carballeira de As Fraguiñas de Fornelos da Ribeira, punto de referencia.

A el, seica lle foi un garda civil de Salvaterra de Miño, ocorrérselle que subindo o faiado da casa, poderían ter alí un pouco de xogo, sen risco para ninguén.

Tódolos alí presentes pensaron o mesmo e alá se foron. Subiu Manolo, O Xurreiras, dono da taberna, con unha mesa pola porta e púxoa no medio. O sitio que ocupaba era único, no que non cabían de pe, así que tiveron que engruñarse o arredor dando cotados contra a ripa do tellado. Como a luz éralle pouca, xa era de noite, acenderon unha vela, e puxéronse a xogar con ese afán do que vai a satisfacelo o desexo fortemente sentido, non por certo co moito sosegar por parte do crego da parroquia, que xa tivera certo tropezo coa autoridade municipal de Salvaterra, e non quería que o colleran outra vez xogando, e menos aínda coa benemérita.

A infracción da lei poderíalle custar cara.

Polo tanto, uns e outros, tiveron a precaución de avisar si habería algunha novidade. Para elo, contaban con O Xurreiras, dera unas palmadas e xa verían a maneira de escamotearse, aínda que a verdade non tiñan moito por onde.

A verdade era que por aqueles tempos, andaba pola parroquia un deses frades pedichón do Convento de Canedo, que ía de porta en porta procurando o sostén da comunidade, e quixo Deus ou o Demo (non o puiden pescudar), que aquela hora das dez e pico, subira polas escaleiras, sen saber que facer, e como vira a porta aberta, dende o corredor dera unhas palmadas co fin de chamala atención dos donos da casa.

¡¡Non vexades o que pasou!! Uns buscaron o mais recóndito recanto, o crego escondeuse como un rato, e o Manolo Xurreiras que vía lume, ¡Xa me entendedes! non encontrou cousa mais xusta que derramar dúas tellas e enfiarse polo tellado.

A muller e a filla Fina, ignorantes da traxedia, despacharon o frade de Canedo.

Como non tiñan costume de ter xente no faiado, pecharon a porta e fóronse tranquilamente a cear e descansar para o outro día.

¡¡Miña madriña do Ceo!! Cando o crego se viu fora do tellado votouse a gatas polo tellado, e cada un como puido foise buscando a saída.

O primeiro foi Xurreiras, que anda que anda, gatea que gatea, chegou a parede, tirándose sen risco, pero enganchouse a chaqueta polas faldras furándoa pola ombreira e quedando pendurado alí como un axustizado.

¡¡Deus queira que ninguén pase as angustias polas que pasei eu!! Aínda si, berrou: ¡Ai, que son eu! ¡Por Deus que son eu! E quixo Deus que este fora seu amigo. Cousas da vida. Impostas polas circunstancias nas que calquera se ve, candi menos se pensa.

E, como Deus manda, mandou o crego que saíra polo tellado, polo buxeiro do tellado buscando a saída, pero como non era gato, nin tiña a costume de andar polos tellados, pasou os seus apuros. E o pe da parede estaba durmindo unha veciña das devotas de ir a misa, que se ferira coa rama dunha carballeira e berraba como para morrer. . .

O crego que a coñecía lle dicía: ¡Cale, muller que son eu! ¡Cale e non diga que pasei por aquí!

E sen mais votouse camiño abaixo, para Rañe buscando a reitoral. E persignándose foille dando a este conto certo sentido que non tiña.

A mulleriña, levantando as mans, levounas a testa e fixo tres cruces: ¡Vaia, vaia, para o crego!

Eu que o tiña por un santo.