Aquel Fornelos de antano

fornelos da ribeira
Lémbrome imaxinariamente do meu bisavó Ignacio Estévez de Castro, licenciado en Cánones, sentado o pe do Cruceiro do Casco, meditando as súas alegrías, os seus traballos e as súas inquedanzas. Porque, aqueles períodos da súa vida se arranxaban coa historia: “Filosofía e Natureza”.

Penso eu, que naqueles tempos coñecían a hora do día pola sombra das árbores; as estacións polos tempos nas que as flores daban os seus froitos, e os anos, polo número de colleitas. ¡Vaia vostede a saber!

Naquelas doces representacións, formaban as maiores conversación de entón: Xa e hora de xantar, de cear e de deitarse.

Como home de Cánones, vía como a relixión aumentaba o xogo das paixóns que tiñan suspiros de alegrías e outras cousas. Non ignoro que o século era de grandes paixóns que elevaban o corazón e desprezaban a morte.
Despois de tantos anos e anos, gozando o menos, seu corpo morre puro, voa libre de temores e de dúbidas, inmutable a imaxinación.

Naquel Fornelos da Ribeira de terribles asaltos, de combates corpo a corpo, con bágoas, con penitencias, e sobre todo arroxando os pes da chamada beleza divina, pedía socorro; naquel entón, a moral corría pola sangue do Fillo do Home, os vieiros que había cuberto a morte coas súas sombras que non habían volto dos primitivos tempos.

Dende logo, penso que o meu bisavó Ignacio Estévez de Castro, defendeu a relixión cristiá formada para alivio das miserias e necesidades, ofrecendo continuamente o dobre retrato das pesadumes da terra, e as alegrías celestiais. Tanto fora así que as consideraba como un viaxeiro que camiñaba polo val das bágoas, para descansar no Camposanto.

Imaxinariamente o estou vendo o pe do Cruceiro do Casco, cheo de paixón, sentado no borde daquela pedra, onde tamén me sentei eu, chorando sobre as desgracias mortais de Fornelos da Ribeira, cuxos estreitos fogares vía os seus pes; ou sentado nun banco da Igrexa, agochado pola corrupción e incapacidade de facer cousas grandes, nobres e xustas.

Quizais quixera deixar este mundo antes que Deus o dispuxera, pero era delito. Deus envioulle a Rosa Cambra e Rivas, miña bisavoa, para libralo de terribles pensamentos. E foi preciso que viñera o cristianismo a desterrar a creación da gravidade, da grandeza, soidade e melancolía.

E entrando no verdadeiro Deus, nas súas obras: Nin o Sol o saír e poñerse,nin na noite coa Lúa, enaltecida, deixaron de engrandecer os cinco fillos, Clemente, José María, Pepita, Rosa e Rogelio Estévez Cambra, mentres se axitaban os bosques, e a Lúa saía polo Oriente. E naceron da inquietude secreta e melancólica coa Natureza.

¡Ah! ¿Quen non haberá pasado horas enteiras na beira do río Tea, vendo correr a auga? Auga como a alma no mundo, por sucesións de espazos, volvendo pe atrás, escrudiñando tódolos recunchos do Ceo, camiño a descoñecida Arxentina, José María, Clemente e Rogelio, onde o tempo fixou as súas sendas misteriosas ata o foco do noso Sol.